Bij een leven met diabetes is koolhydraten tellen onderdeel van de dagelijkse routine. Waar bij mensen zonder diabetes het lichaam automatisch insuline aanmaakt, moeten mensen met diabetes dit zelf toedienen. Daarom is het belangrijk om koolhydraten te tellen, zodat je de juiste hoeveelheid insuline kunt toedienen.
Van een paar snoepjes tot een volledige avondmaaltijd: koolhydraten tellen (of inschatten) is helaas niet iets wat je zomaar kunt overslaan.
En dat is nogal wat.
Soms heb ik het gevoel dat het nadenken en alles uitrekenen mij meer tijd kost dan het bereiden van de maaltijd zelf. De ‘normale’ routine van koolhydraten tellen bestaat uit het afwegen van wat je gaat eten, het maken van een rekensom op basis van de voedingswaarden en vervolgens alles bij elkaar optellen. Prima te doen als je een boterham met hagelslag eet. Maar een stuk minder fijn wanneer je voor meerdere personen een avondmaaltijd bereidt met meer dan vijf ingrediënten.
Daar komt mijn liefde voor eenpansgerechten om de hoek kijken.
Wat is een eenpansgerecht?
Voor mensen met een interesse in koken en een liefde voor efficiëntie zijn eenpansgerechten niets nieuws. Maar voordat ik verder ga, is het goed om dezelfde definitie te hanteren. In theorie is een eenpansgerecht een volledige maaltijd die in één pan bereid én opgediend wordt.
Mijn definitie is nét iets anders. Voor mij draait het er vooral om dat de maaltijd uiteindelijk in één pan wordt samengevoegd en opgediend. Dat maakt koolhydraten tellen namelijk een stuk eenvoudiger.
Waarom ik zo’n fan ben van eenpansgerechten
Heel simpel: het is vaak makkelijk, eenvoudig op te schalen, snel én het maakt koolhydraten tellen een stuk overzichtelijker. En als je hier eenmaal een goede werkwijze in hebt gevonden voor jezelf, wordt het bijna automatisch. Ik doe eigenlijk bijna niet meer anders.
Zo werkt koolhydraten tellen bij eenpansgerechten
- Weeg ‘de pan’, waarin je uiteindelijk je maaltijd gaat samenvoegen.
- Begin met koken zoals je altijd doet, en weeg alle ingrediënten en tel de koolhydraten.
- Zodra alle ingrediënten in één pan zijn samengevoegd, gebruiken we onderstaande formule, waardoor het vooral een stuk makkelijker is om koolhydraten te tellen, en om de hoeveelheid koolhydraten van gerechten in te schatten.

De formule
Totaalgewicht (pan + maaltijd) – Gewicht van de pan = Gewicht van de maaltijd
(Totale hoeveelheid koolhydraten / Gewicht van de maaltijd) x 100 = Hoeveelheid koolhydraten per 100 gram
Voor een pan met rijst en groenten kan dat er bijvoorbeeld zo uitzien:
2695 (pan + maaltijd) – 1327 (gewicht van de pan) = 1368 (gewicht van de maaltijd)
De totale hoeveelheid koolhydraten is in dit voorbeeld 203,5 gram.
(203,5 / 1368 (gewicht van de maaltijd)) x 100 = 15 gram koolhydraten per 100 gram
Een kleine nuance die misschien fijn is om te weten: het gewicht van bijvoorbeeld rijst of pasta verandert tijdens het koken doordat het vocht opneemt. Dat kan verwarrend zijn als je gewend bent om met rauwe gewichten te rekenen. Omdat ik werk met het uiteindelijke totaalgewicht van de volledige maaltijd, klopt de berekening alsnog en hoef ik daar verder niets voor te corrigeren.
En dat maakt het verschil.
Dankzij deze methode kan ik veel gerichter eten. Heb ik weinig honger, dan eet ik bijvoorbeeld 150 gram. Meer trek? Dan misschien 300 gram. Is mijn bord leeg en wil ik nog wat, dan schep ik eenvoudig 50 gram extra op zonder opnieuw alles te moeten berekenen.
Zoals je in het voorbeeld ziet, kook ik vaak voor vier of vijf personen. Ik schep mijn portie op en de rest verdeel ik in bakjes om in te vriezen. Zo kan ik bijvoorbeeld 200 gram in een bakje doen en erop vermelden dat er 30 gram koolhydraten in zit. Dat geeft rust.

Voor mij is dit echt een uitkomst. Het heeft even geduurd voordat ik er handig in werd, maar inmiddels is het bereiden van eenpansgerechten een tweede natuur geworden. Hierdoor ervaar ik veel minder stress tijdens het koken. Waar een ‘normale’ maaltijd met meerdere pannen voor mij soms nog best stressvol en minder accuraat kan zijn als het gaat om koolhydraten tellen, geeft deze manier van werken overzicht.



